Tin Manila - Sự thỏa thuận giải quyết tranh chấp Biển Ðông giữa Việt Nam và Trung Cộng trong tuần này báo hiệu việc rút khỏi thỏa hiệp về ứng xử mà tập thể các nước ASEAN đã ký với Trung Cộng năm 2002. Nhật báo Phi Luật Tân Daily Inquirer ở Manila hôm qua viết rằng Phi Luật Tân từ lâu đã nhấn mạnh đến phương thức đứng chung nhiều nước để củng cố vị thế khi thương thuyết với cái nước to nhất mạnh nhất khu vực. Thỏa hiệp Việt Nam và Trung Cộng thật đáng tiếc đã rơi đúng vào cái chiến thuật đàm phán tay đôi để giải quyết tranh chấp do Bắc Kinh đòi hỏi. Tờ báo này cho hay Tổng Thống Phi Luật Tân Benigno Aquino đã đúng khi chống thỏa hiệp Việt Trung và dự tính sẽ chất vấn Chủ tịch VC Trương Tấn trong chuyến thăm viếng Manila sắp tới.

Báo này nói khi đến Trung Cộng hồi tháng 9 vừa qua, Tổng Thống Aquino chỉ ký một bản tuyên bố chung tổng quát là lãnh tụ hai nước trao đổi quan điểm về tranh chấp biển đảo và đồng ý không để các tranh chấp ảnh hưởng đến hình ảnh lớn hơn của tình bạn và hợp tác giữa hai nước. Bản tuyên bố chung lập lại các bên cam kết giải quyết tranh chấp dựa trên nguyên tắc ứng xử đã đề ra trong thỏa hiệp 2002. Trái lại thỏa hiệp Việt Trung vừa qua có kết quả là các cam kết chi tiết hơn gồm họp mỗi năm 2 lần của các phái đoàn đại biểu cấp chính phủ và cơ chế đường điện thoại nóng để đối phó kịp thời các vấn đề.

6 nguyên tắc giải quyết vấn đề trên biển mà Việt Nam ký với Trung Cộng cũng rất tổng quát. Không hề nói tới đường Lưỡi Bò, cũng không đụng chạm gì tới hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà chỉ là những nguyên tắc tuần tự dễ trước khó sau về các vấn đề liên quan tới biển. Thật ra, bản thỏa thuận giữa Trung Cộng và Việt Nam, nguyên tắc thứ 3, cũng có viết rằng trong tiến trình đàm phán vấn đề trên biển, hai bên nghiêm chỉnh tuân thủ thỏa thuận và nhận thức chung mà lãnh đạo cấp cao hai nước đã đạt được, thực hiện nghiêm túc nguyên tắc và tinh thần của Tuyên bố ứng xử của các bên ở Biển Ðông.

Nhưng báo Phi Luật Tân cho rằng sự bỏ sót và không nêu chính xác qui tắc ứng xử ASEAN-China 2002 mà Việt Nam và Trung Cộng chỉ là 2 trong số những nước ký cam kết, không hề nhắc tới ASEAN làm các nước khác thấy khó hiểu.

Bài báo của Inquirer cho rằng sự khôn ngoan của Trung Cộng sẽ được Bắc Kinh áp dụng để đối phó với cả ASEAN như họ đã từng làm như vậy hồi năm 2002. Hậu quả là một bước tới cho Trung Cộng, hai bước lùi cho ASEAN. Bản phân tích của báo Phi Luật Tân bình luận gián tiếp trách cứ Hà Nội, bây giờ lộ ra cho thấy họ nói một đàng làm một nẻo.(SBTN)

{nl}{nl}{nl}